Τετάρτη, 19 Σεπτεμβρίου 2012

Ακρωτήριο Ταίναρο




 Το Ταίναρο είναι η φυσική απόληξη της οροσειράς του Ταΰγετου προς τον Μεσσηνιακό και Λακωνικό κόλπο. Η μυθολογία αναφέρει ότι η περιοχή πήρε το όνομα της από τον γιο του Δία και της Εριμήδης Ταίναρον ο οποίος δημιούργησε και την ομώνυμη αρχαία πόλη. Τα ερείπια αυτής της πόλης είναι διασκορπισμένα στην περιοχή και πολλά βρίσκονται καλυμμένα από την θάλασσα. Εικάζεται ότι γύρω στο 1300 π.Χ η πόλη καταστράφηκε από κάποιο μεγάλο κύμα που προκλήθηκε από ηφαίστειο που υπήρχε στην περιοχή.Πρόκειται για οικοδομήματα, χτισμένα σε οριζόντια επίπεδα, με τα μεγαλύτερα τμήματά τους λαξευμένα στους βράχους, που ακολουθούν τη φυσική κλίση του λόφου. Στην πλειονότητά τους έχουν δύο ορόφους, εσωτερική σκάλα ενώ εξωτερικά επικοινωνούν με επίπεδα και μεγάλα σκαλοπάτια που φέρουν αποχετευτικά αυλάκια στο πλάι. Οι αναρίθμητες στέρνες που βρίσκονται στον αρχαίο οικισμό φαίνεται ότι έλυναν το πρόβλημα ύδρευσης, καθώς η περιοχή υπήρξε άνυδρη από την Αρχαιότητα.

 H πόλη φαίνεται να συνεχίζει να υπάρχει για πολλούς αιώνες μετά και αυτό το αποδεικνύουν ρωμαϊκά ερείπια με ποιο χαρακτηριστικό ένα επιδαπέδιο ψηφιδωτό που αναπαριστά έναν ήλιο σε αίθουσα ρωμαϊκού λουτρού. Στην περιοχή βρισκόταν αρχαίος ναός του Ήλιου όπου στην περιοχή βοσκούσαν τα πρόβατα του (σύμφωνα με τον ομηρικό ύμνο για τον Απόλλωνα  ''[...]στης θαλασσόστεφης, της Λακωνίδας γης εφτάσανε τήν πόλη καί στό Ταίναρο, του Ήλιου πού τέρπει τούς θνητούς τόν τόπο, όπου συνέχεια βόσκουνε τά βαθύτριχα τ᾿ αρνιά του,του αφέντη Ήλιου πού ᾿χει εδώ αγαπημένο χτήμα [...]''). Στην συνέχεια η λατρεία του Ήλιου ταυτίστηκε με αυτή του Απόλλωνα.
Επιδαπέδιο ψηφιδωτό σε ρωμαϊκό λουτρό. Το επονομαζόμενο ''Άστρο της Σαγιάς''.
Ο χριστιανικός ναός των Ασωμάτων. Ο ναός έχει χτιστεί με υλικό από τον διπλανό ναό του Ποσειδώνα.
Στο πέρασμα των χρόνων ο Απόλλωνας αντάλλαξε την περιοχή με τους Δελφούς όπου την είχε ο Ποσειδώνας. Έτσι άρχισε η χθόνια λατρεία του Ποσειδώνα με τα προσωνυμία ''Ταινάριος'', ''Πόντιος'' ''Ασφάλειος'' και ακόμα ποιο παλιότερα ''Γαιηόχος'' (γη συν έχω, δηλαδή αυτός που κρατά την γη). Ο ναός του Ποσειδώνα ήταν χτισμένος σε μια σπηλιά και λειτουργούσε ως νεκρομαντείο, υπνομαντείο και ψυχοπομπείο. Ένα στενό σκοτεινό μονοπάτι λαξευμένο στους βράχους και κλειστό από πάνω οδηγούσε στην είσοδο του ναού, αυτή η σκοτεινή και ασφυκτική διαδρομή προετοίμαζε αυτόν που ήθελε να μπει στο ψυχοπομπείο. Στην είσοδο του ναού βρισκόταν ένα ορειχάλκινο άγαλμα του Ωρίωνα με την άρπα του καθισμένο σε ένα δελφίνι (στηριζόμενο στον μύθο του Ωρίωνα όπου ένα δελφίνι τον έσωσε από πνιγμό και τον μετέφερε σώο στον ναό του Ποσειδώνα στο Ταίναρο) και μια μικρή πηγή που όποιος κοιτούσε μέσα της έβλεπε θάλασσες και πλοία. Η ιδιότητα της πηγής έπαυσε όταν μια γυναίκα έπλυνε σε αυτή μολυσμένο ρούχο.
Ο κόλπος που στα δεξιά του βρισκόταν ο ναός, το νεκρομαντείο και το υπνομαντείο του Ποσειδώνα. H σπηλιά που υπάρχει ήταν τμήμα του ναού και εικάζεται ότι ήταν η πύλη του Άδη.



Το μονοπάτι που οδηγούσε στο ψυχοπομπείο του Ποσειδώνα. Εικάζεται ότι ήταν κλειστό από πάνω.

Ο ναός είχε καθιερωθεί ως άσυλο για τους κυνηγημένους που κατέφευγαν για προστασία. Σε αυτόν είχαν καταφύγει και είλωτες που είχαν καταδικαστεί σε θάνατο από τους Σπαρτιάτες οι οποίοι παραβιάζοντας το άσυλο τους θανάτωσαν. Οι Σπαρτιάτες καταλογίζουν σε αυτό το γεγονός και τον σεισμό που έπληξε την πόλη τους το καλοκαίρι το 464 π.Χ, ερμηνεύοντας τον σεισμό ως μήνη του Ταινάριου Ποσειδώνα για το θάνατο των υπό την προστασία του ειλώτων.
Η σπηλιά που βρίσκεται στο εσωτερικό του ναού συνέδεε τον κάτω με τον πάνω κόσμο και από εκεί ο Ηρακλής κατέβηκε στον Άδη για να ανεβάσει τον Κέρβερο και να τον παραδώσει στον Ευρυσθέα. Επίσης από την συγκεκριμένη πύλη ο Ορφέας κατέβηκε στον Άδη και αφού μάγεψε τους πάντες με την λύρα του προσπάθησε να ανεβάσει στον πάνω κόσμο την Ευριδίκη. Τέλος το 467 π.Χ εκεί κρύφτηκε και ο βασιλιάς Παυσανίας για να μπορέσει να συνομιλεί κρυφά με τον βασιλιά των Περσών με σκοπό την προδοσία των Ελλήνων. Τέλος εκεί κρύφτηκε και ο Άρπαλος που έκλεψε τους θησαυρούς του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Η λαϊκή μυθοπλασία κατακλύζει τον τόπο και μέρος από αυτή έχει καταγραφεί από τον λαογράφο Νικόλαο Πολίτη. Μία από αυτές τοποθετούν την πύλη του Άδη σε διαφορετικό σημείο από αυτή του ναού και συγκεκριμένα σε μια σπηλιά που είναι σχεδον καλυμμένη από την θάλασσα στους απότομους βράχους του ακρωτηρίου και μπορεί κάποιος να πάει μόνο με βάρκα.



Άποψη από την σπηλιά όπου βρισκόταν το Ιερό ψυχοπομπείο του Ποσειδώνα καθώς  επίσης το υπομαντείο και νεκρομαντείο.
Στο ακρωτήρι του Ταίναρου λειτουργεί φάρος που κατασκευάστηκε το 1882 και στο σημείο αυτό στις 26-28 Μάρτη του 1941 είχε σημειωθεί ναυμαχία μεταξύ Άγγλων και Ιταλών με τους δεύτερους να έχουν βαριές απώλειες καθώς βυθίστηκαν τρία βαριά καταδρομικά και δύο μεγάλα αντιτορπιλικά.
Με όλα τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι η περιοχή του Ταίναρου είναι φορτισμένη με την ιστορία και τους θρύλους της. Περιοχή φορτισμένη από το έντονο πέρασμα των αιώνων πάνω της.

Το μονοπάτι που οδηγεί στον φάρο του Ταίναρου.


Ο φάρος του Ταίναρου
Άποψη του ηλιοβασιλέματος από το Ταίναρο με τον ήλιο να βυθίζεται στον μεσσηνιακό κόλπο.

2 σχόλια:

  1. ο ναος βρισκεται χτισμενος μεσα στον φαρο και υπαρχουν και πολλα τμηματα γυρω του, απορω που εχω διαβασει ενα σωρο εικασιες για την θεση του ναου. αλλο ηταν ο ναος αλλο το νεκρομαντειο και αλλο οι πυλες δηλ. η σπηλεια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πρώτη φορά ακούω την άποψη ότι ο ναός ήταν χτισμένος στην άκρη της χερσονήσου, στο σημερινό φάρο. Δεν την έχω διαβάσει κάπου. Σε επισκέψεις μου στον φάρο δεν έχω διαπιστώσει την ύπαρξη οικοδομικού υλικού που να υποδηλώνει ότι προέρχεται από κάποιο αρχαίο κτίσμα, αλλά ακόμα και να υπάρχει δεν αποκλείεται να έχει μεταφερθεί από την διπλανή αρχαία πόλη του Ταίναρου (όλα αυτά όντως είναι εικασίες...).

    Κατά τ'άλλα και χωρίς εικασίες, το ιερό του Ποσειδώνα λειτουργούσε και ως μαντείο και αυτό το αναφέρουν πολλές αρχαίες γραπτές πηγές όπως του Παυσανία, του Στράβων του Σκύλαξ και στα Αργοναυτικά όπου περιγράφεται η θέση του ναού σε απάγγειο σημείο μέσα σε σπηλιά, καθώς και τα χαρακτηριστικά του και τα αγάλματα που υπήρχαν. Για το λόγο ότι το ιερό ήταν χτισμένο σε μέρος προστατευμένο από τους ανέμους του είχαν προσδώσει και τον χαρακτηρισμό Ασφάλειος και Πόντιος, πράγμα που δεν θα γινόταν εάν ήταν στημένο στην άκρη του ακρωτηρίου.
    Όσον αφορά για τις ''πύλες'' αναφέρω και τις δύο απόψεις...η μία που θέλει να είναι στην σπηλιά του ιερού και η άλλη σε σημείο στην θάλασσα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή